Toen ik studeerde aan de Rijksuniversiteit van Groningen, was het vak Interculturele Communicatie één van mijn favorieten. Door globalisatie is de wereld immers een heel stuk kleiner geworden. We komen daardoor vaak in contact met andere culturen, buiten én binnen Nederland. Cultuur heeft invloed op de wijze waarop we denken en voelen en dus ons gedrag. Als je je daar niet bewust van bent, kun je miscommunicatie krijgen. En miscommunicatie leidt al snel tot irritaties en onzekerheden. De beste tip is daarom ook: blijf in gesprek met elkaar en luister naar elkaar. Luisteren is en blijft toch vaak het sleutelwoord!

Intercultureel leermomentje
Voordat ik voor mijzelf begon, had ik o.a. drie jaar een baan in een internationale organisatie. Hier werkte ik samen met collega’s in verschillende Afrikaanse landen en in Cambodja (Azië). Ik heb veel geleerd tijdens die baan over werken met mensen uit verschillende culturen, en nog mooier: juist ook over hoe wij in Nederland communiceren. 

Zo leer je jezelf en de communicatiegewoonten van je land heel goed kennen. Het is soms heel goed om even achteruit te stappen en heel kritisch naar je eigen manier van communiceren te kijken. Afgelopen week had ik zo’n intercultureel leermomentje. Ik werk aan een opdracht als Media Adviseur in een internationale setting. Daarvoor communiceer ik met mensen wereldwijd, vooral veel in Afrika. En juist in die communicatie kwam ik mezelf deze week even tegen. 

Rennen, vliegen en weer opstaan
We werken in Nederland tegenwoordig in een omgeving waar alles snel, snel gaat. Dingen moeten spoedig geregeld worden. Zelfs vriendelijk zijn en heel even over koetjes en kalfjes praten, wordt soms afgedaan als tijdsverspilling. Zeg eens eerlijk: hoe begin jij je mail als je iets van iemand moet krijgen? Vraag jij eerst nog hoe het met die persoon gaat? Of open je met ‘hallo/beste’ en kom je direct ter zake? Ik koos altijd voor het eerste, maar bij grote drukte word ook ik soms iets te kort en krachtig in mijn communicatie. Direct vragen wat je nodig hebt. Punt.
​
En juist dat past niet in veel Afrikaanse culturen. Daar start de mail eigenlijk in alle gevallen met “Goodmorning, how are you today?” om vervolgens ter zake te komen. Deze mail eindigt dan met “Enjoy your day.” Ineens bekeek ik mijn eigen mail met heel andere ogen. En niet alleen mijn mail, maar ook de telefoontjes die ik pleegde. In bijna alle gevallen viel ik direct met de deur in huis, terwijl de persoon aan de andere kant me eerst netjes vroeg hoe het ging (en die Nederlander aan de lijn waarschijnlijk heel onbeleefd vond….). 
​
Het is dus helemaal zo slecht nog niet om af en toe je eigen cultuur even flink onder de loep te leggen. Even stilstaan bij gewoontes waar je zo mee vergroeit bent geraakt. Het zachte, vriendelijke en geïnteresseerde, en dat tikkeltje rust, neem ik voortaan over uit Afrika. Ik eindig mijn mail nu weer gewoon met: "een fijne dag en groeten uit Zwolle". Geleerd van mijn Afrika collega’s. Zie: zo moeilijk is het toch niet om van elkaar te leren?

Ps: De afbeelding hieronder wil ik nog even met je delen. Daarin zie je goed dat slechts een klein deel van cultuur direct zichtbaar is (boven water). Cultuur heeft overigens niet alleen te maken met andere landen, ook subculturen hebben allemaal hun eigen communicatie. Denk maar eens aan de communicatie binnen je gezin, je vriendenkring, tennisvereniging, enz.